Tętno spoczynkowe - co mówi o Twojej formie biegaczu?

Podaj mi swoje tętno spoczynkowe, a powiem Ci w jakiej jesteś formie – w tych słowach jest niemało prawdy. Jesteś przetrenowany, chory, a może dopiero zbliża się przeziębienie? Dowiedz się jak w porosty sposób, monitorując swoje tętno spoczynkowe możesz wyłapać wiele zmian trapiących Twój organizm.

Tętno spoczynkowe. Jakie?

Tętno spoczynkowe jest to tętno jakie osiągamy będąc w pełnym spokoju fizycznym i psychicznym, w stanie wypoczęcia. Tętno takie badamy rano, tuż po przebudzeniu, zanim wstaniemy z łóżka. Wystarczy odmierzyć na zegarku/w komórce/stoperem czas 15 s i w czasie tych 15 s zbadać puls przykładając dwa palce (środkowy i wskazujący) do lewej tętnicy szyjnej. Otrzymaną ilość uderzeń serca pomnożyć należy razy 4, wtedy otrzymamy ilość uderzeń serca na minutę, czyli nasze tętno, w tym wypadku spoczynkowe. 

Oczywiście możemy też pozostawić przy łóżku swój pulsometr i zaraz po przebudzeniu założyć go, poleżeć jeszcze spokojnie około 5 minut i wtedy odczytać wskazywaną wartość. Dla najbardziej dociekliwych polecamy przespać nos z włączonym pulsometrem i przeanalizować wykres przebiegu tętna w ciągu nocy. Takie możliwości oferuje większość urządzeń Garmin czy Suunto.

Przeciętnie wartość ta waha się w granicach 70-80 uderzeń serca na minutę, jednak wytrenowani sportowcy wytrzymałościowi osiągają nawet wartości poniżej 30. Jest to związane ze zmianami na poziomie budowy serca oraz jego wydajności, serce nie musi się tak namęczyć i napracować, żeby przepompować tę samą ilość krwi. Nie oznacza to jednak, że bardzo dobrze wytrenowana osoba nie może mieć tętna stosunkowo wysokiego, np. 70 uderzeń serca na minutę – takie sytuacje mają też miejsce i są uwarunkowane wieloma czynnikami w tym genetyką.

Także odwrotna sytuacja, bardzo niskie tętno wcale nie musi być oznaką świetnej kondycji, a jednym z objawów poważniejszych chorób. Do parametrów takich warto zatem podchodzić z pewną rezerwą, uwzględniając swój stan zdrowia, warto zrobić wywiad wśród najbliższej rodziny, czy przypadkiem nienaturalnie wysokie tętno nie występuje także u rodziców lub rodzeństwa.

Osoby regularnie trenujące, szczególnie na początku swojej przygody ze sportem mogą zauważyć stopniowe obniżanie się tętna spoczynkowego i jest to zjawiskiem jak najbardziej naturalnym i prawidłowym. Świadczy o poprawie naszej kondycji i jest jednym z mierników postępów u początkujących.

Co nam daje znajomość tętna spoczynkowego?

• Możemy dokładniej oszacować swoje strefy energetyczne korzystając z odpowiednich kalkulatorów.
• Na bieżąco kontrolowanie tętna po przebudzeniu pozwala nam wykryć stan przetrenowania- podwyższone tętno z porównaniem średniej wartości.
• Określenie poziomu naszego wytrenowania.
• Także kontrolując tętno na bieżąco można przedwcześnie wykryć infekcję lub zbliżającą się chorobę, na bazie zaobserwowanego podwyższonego tętna.

Twoje zadanie na najbliższy tydzień:

Codziennie przez 7 dni z rzędu zbadaj swoje tętno spoczynkowe, wartości te zapisz w notesie i po wszystkich 7 pomiarach (jeżeli któryś pominiesz, potraktuj kolejny dzień po przerwie jako następny w notesie, pomiarów ma być w sumie 7) policz średnie tętno. Najwyższą wartość odrzuć (mogłeś być np. przetrenowany po wyczerpującym treningu dzień wcześniej, niewyspany). Otrzymany wynik potraktuj jako swoje tętno spoczynkowe.

Przykład:

Odrzucamy wartość najwyższą

Liczymy wartość średnią : (57 + 60 + 58 + 57 +59+58)/6 = 58 – tętno spoczynkowe

Otrzymany wynik zanotuj.

Gosia Jurczak

Zobacz więcej:

• Jak zacząć biegać? Odpowiedzi na najczęstsze pytania!
• Słowniczek Biegacza! Sprawdź co oznaczają najważniejsze pojęcia treningowe!
• Pierwsze buty do biegania. Na co zwrócić uwagę?
• Plan treningowy dla początkujących: 5 km w 30 min / 3 razy w tygodniu!
• Plan treningowy dla początkujących: 10 km w 60 min / 3 razy w tygodni
• Bieganie jesienią i zimą. Jak się ubrać?