Buty startowe - czy są mi potrzebne? Czy nadadzą się również na treningi?
Pytasz siebie: czy buty startowe są mi potrzebne? Odpowiedź na to pytanie nie jest ani prosta, ani jednoznaczna. Zacznijmy więc od początku. Czym właściwie jest but startowy?
Buty startowe charakteryzuje przede wszystkim niska waga, mały drop (czyli różnica pomiędzy umiejscowieniem pięty i palców w bucie) oraz cienka cholewka, która jest bardziej dopasowana, dzięki czemu lepiej otula stopę podczas szybkiego biegu.
Czym charakteryzują się buty startowe?
Jeszcze do niedawna wszystkie startówki charakteryzowały się bardzo małą ilością amortyzacji w podeszwie. Umożliwiało to szybkie przetoczenie stopy i dynamiczne wybicie oraz oczywiście wpływało na niską wagę buta. Obecnie w wielu dziedzinach obserwujemy znaczny postęp technologiczny, który dotarł również do branży sportowej i obuwniczej. W ostatnim czasie niektóre wiodące marki sprzętu biegowego nie zrezygnowały ze sporej amortyzacji w swoich modelach butów startowych.
W swoich produktach zaczęli jednak, oprócz dużej ilości pianki, umieszczać specjalne zatopione wewnątrz płytki. Wykonane są one z włókna węglowego, dzięki czemu but jest bardzo sprężysty i dynamiczny. Moim zdaniem takie rozwiązanie sprawiło, że butem startowym może cieszyć się znacznie większe grono biegaczy, a użytkowanie ich nie powinno przysporzyć problemów nawet amatorom biegania. Mogłoby to wydarzyć się podczas użytkowania przez nich wyśrubowanych ultralekkich startówek z bardzo niską amortyzacją.
Przykłady butów startowych z płytką karbonową:
- Nike ZoomX Vaporfly Next% 3
- Nike Air Zoom Alphafly Next% 3
- adidas Adizero Adios Pro 3
- ASICS MetaSpeed Sky
- Puma Deviate Nitro Elite 3
- Brooks Hyperion Elite 4
- Saucony Endorphin Pro 4
- Hoka Rocket X 2
Buty startowe – dla kogo?
Tak więc dla kogo przeznaczone są buty startowe? Moim zadaniem dla osób, które osiągnęły już pewien poziom sportowy, który pozwala na skuteczne wykorzystanie możliwości butów startowych. Ponieważ jeśli nie jesteś biegaczem z najlepszą techniką biegu, a twoja waga jest wyższa, niż sam/a od siebie tego oczekujesz, większość modeli butów startowych może przynieść Ci więcej szkody, niż pożytku. Szczególnie jeśli uwzględnimy tutaj długie, wymagające dystanse. I chociaż już samo posiadanie takich “szybkich butów” bardzo podnosi nasze morale, a na linii startu może i będziemy bardziej pewni siebie, to już z biegiem dystansu możemy przeklinać w duchu wybór takich butów.
Typowe startówki, ale z wyższą amortyzacją godne polecenia biegaczom, którzy mimo wszystko chcą mieć w swojej biegowej szafie parę butów startowych, to na przykład Hoka Rocket X 2 lub Nike Zoom Fly 5. Modele te nie powinny zaszkodzić nikomu.
Trzeba postawić jednak pytanie jasno: Czy jest sens posiadania takich butów, w przypadku, gdy nie jesteśmy w stanie wykorzystać ich całkowitego potencjału? Na to pytanie każdy powinien odpowiedzieć sobie sam. Idealnie byłoby również zaczerpnąć opinii swojego trenera, czy doradcy klienta, który jest w tym temacie specjalistą. Warto też pamiętać, że żywotność takich butów jest niestety krótsza, w stosunku do typowych butów treningowych.
Dzieje się tak, ponieważ występuje w nich mniej pianki odpowiadającej za amortyzację, jest ona lżejsza i szybciej ulega zużyciu. Dlatego też zaleca się, aby takie buty używać jedynie podczas startów i w ostatniej fazie przygotowań, kiedy decydujemy się na wykonanie kilku treningów jakościowych. Trenujemy wtedy szybkość, aby przyzwyczaić nogi do specyfiki obuwia i móc swobodnie nabierać prędkości. Jest jeszcze alternatywa dla podanych wyżej modeli.
Jeśli nie zależy Ci najbardziej na tym, aby była to typowa startówka, ale chciałbyś mieć na zawody czy bardziej intensywne treningi coś więcej niż buty treningowe, warto wtedy wybrać coś spośród modeli treningowo-startowych. Takie buty mają znacznie więcej amortyzacji, ale tam, gdzie było to możliwe zostały “odchudzone”. Zazwyczaj cholewka jest cieńsza i dobrze przylega do stopy.
Są więc lekkie i bardziej dynamiczne niż buty treningowe, a przy tym bezpieczniejsze od typowych startówek. Ciekawe modele takich butów, to na przykład: Brooks Launch czy też Nike Rival Fly.
Postaw na rozwój
Warto jednak pamiętać co jest podstawą. Jeśli chcemy się rozwijać i biegać szybciej, powinniśmy zacząć od poprawy techniki biegu i swojej sylwetki. Do planu treningowego powinniśmy włączyć: rozciąganie, ćwiczenia na stabilizację i wzmacniające cały układ ruchu, ponieważ ma to o wiele większe znaczenie w poprawie osiągnięć. To zdecydowanie istotniejsze, niż to jakie buty będziemy mieć na stopach.
Jeśli będziemy mieć poprawną technikę biegu, silne mięśnie i prawidłową wagę pobiegniemy szybciej i bardziej ekonomicznie nawet w obuwiu treningowym. Gdy już osiągniemy ten poziom i jeszcze dołożymy do tego obuwie startowe będziemy mogli w pełni cieszyć się możliwościami, jakie dają nam startówki.
Bieganie w nich będzie nie tylko przyjemne, ale też co ważne – bezpieczne. Dopiero wtedy będziemy mogli zauważyć, jak duża różnica jest między butem treningowym a startowym, dzięki któremu przetoczenie stopy będzie szybkie, a wybicie sprężyste i dynamiczne. Lekkość i dopasowanie cholewki sprawi, że będziemy czuć się pewnie nawet podczas dużych prędkości i na ostrych zakrętach. Możliwość pełnego wykorzystania potencjału butów startowych powinna przyczynić się do poprawy osiąganych rezultatów.
Jeśli więc zastanawiasz się, czy takie obuwie może wpłynąć na twoje wyniki, to odpowiedź brzmi zdecydowanie: tak! Zależy tylko czy Ty będziesz w stanie z tych możliwości, które niosą ze sobą buty startowe w pełni skorzystać i przełożyć je na poprawę swoich wyników. Więc jeśli uważasz, że jesteś na takim etapie, gdzie buty startowe mogą Ci pomóc, a nie zaszkodzić to na pewno warto taki model kupić. Po pewnym czasie sam zauważysz różnicę i będziesz cieszyć się z poprawy osiąganych rezultatów.
Joanna Szmit
