"Buty Klauna" - historia marki Hoka
"Radykalna zmiana często pojawia się w próbach rozwiązania prostego problemu. Naszym pierwotnym celem było poprawienie czasów wyścigów wytrzymałościowych poprzez zaprojektowanie buta wspierającego szybsze zbieganie. W ten sposób nieumyślnie odkryliśmy buty do biegania na nowo" – mówili współzałożyciele marki Hoka Jean-Luc Diard i Nicolas Mermoud. Marki, która zmieniła postrzeganie butów biegowych na rynku i wyznaczyła nowy trend.
Szybsze zbieganie
Nicolas Mermoud, znany jako Nico, zasłynął po zajęciu 3 miejsca w prestiżowym biegu Ultra-Trail du Mont Blanc (UTMB) na dystansie niemal 170 km w 2007 r. Rok wcześniej był ósmy. Jak to w przypadku czołowych biegaczy bywa, zaczynał zwracać uwagę na drobnostki, które pomogłyby mu osiągać lepsze wyniki. Sprzęt, który pomógłby mu w walce z ekstremalnym zmęczeniem i napięciem mięśni. Chciał przede wszystkim zbiegać szybciej. Potrzebował do tego butów, które w pewnym sensie zmniejszyłyby obciążenia na stawy kolanowe na długich trasach na wymagających ścieżkach w Alpach...
Pewnego dnia Nico poszedł do Jeana-Luca Diarda, byłego dyrektora generalnego marki od zawsze związanej z trailem z pomysłem mocno „maksymalistycznych butów”. Jak się okazało Jean-Luc eksperymentował już z podobnymi projektami. Był zaciekawiony, w jaki sposób „duże” buty mogłyby pomóc biegaczom. Inspirował się innymi sportami, w których niejako przewymiarowana technologia się sprawdzała: rowery górskie, narty, rakiety tenisowe.
Jak wspominał Jean-Luc – rowery górskie poruszają się w trudnym terenie z dużymi oponami minimalizując wstrząsy, chciał, aby buty działały w ten sam sposób. W swojej pracy zawsze skupiał się na dwóch rzeczach – zrozumieniu potrzeb sportowców, a następnie stworzeniu rozwiązania dla nich.
Łącząc "koncepcję rowerową" i czerpiąc z wieloletniego doświadczenia w projektowaniu, a także doświadczenia ze startów Jean-Luc i Nico postanowili zaprojektować swój rewolucyjny but, wychodząc z całkowicie świeżą perspektywą.
Eksperymenty
Początkowo panowie chcieli zaprojektować swego rodzaju nakładki wkładane na normalne buty do biegania zapewniające dobrą przyczepność. Ostatecznie pomysł ewoluował na stworzenie butów do biegania. Współpracując z chemikiem u chińskiego producenta obuwia, starali się stworzyć „grubą” piankę do butów, charakteryzującą się jednocześnie lekkością i miękkością.
Wreszcie opracowano podeszwę o grubości 29 mm, która mimo gabarytów nie przysparzała dodatkowego ciężaru. Umiejętności projektowe Jean-Luca okazały się pomocne podczas dalszego procesu rozwoju. Zespół eksperymentował z różnymi kształtami geometrycznymi w projektach i stale aktualizował dzięki informacjom zwrotnym od biegaczy.
Tak powstały pierwsze buty z 35 mm pianką na pięcie i 29 mm na palcach, co dawało drop na poziomie 6 mm. Jak podkreślali projektanci — jest to istotne, większy drop zachęca do biegania na piętach, a tym samym nie tylko zmniejsza to wydajność i prędkość biegu, ale wpływa na zwiększenie obciążeń dla kolan. Niższy drop zachęca do ataku ze śródstopia i pomaga biegaczowi utrzymać swoją naturalną pozycję.
Osiągnięcie tego zmniejszonego spadku było pierwszym celem zespołu projektowego, ale była to tylko część odpowiedzi. Zaprojektowano specjalny układ geometrii śródpodeszwy Meta-Rocker. Niewielka różnica w kołysce między piętą a palcami tworzy efekt podparcia, co ułatwia efektywne przetoczenie stopy. Jak mówił Jean-Luc — koło jest najbardziej wydajne, a projekt Hoka stara się jak najlepiej to odzwierciedlać.
"Czas na lot"
Hoka One One (pierwotnie wymawiana Onay Onay, co w Maori, polinezyjskim języku wschodnim używanym przez rdzenną ludność Nowej Zelandii oznacza "czas na lot") zadebiutowała w 2009 r. Nie był to dobry okres, w tym czasie coraz bardziej popularne stawały się buty minimalistyczne m.in. za sprawą książki "Urodzeni biegacze". Dlatego też nowa propozycja przez niektórych była wyśmiewana, określana nawet jako parodia butów sportowych. Zwłaszcza w Europie podchodzono do nich sceptycznie. Twórcy uznani zostali za szaleńców, ale to ich nie zniechęcało. Byli wręcz coraz bardziej pewni, że zmierzają w dobrą stronę.
Jak wyjaśniał Jean-Luc - "Pozwoliliśmy pięciu biegaczom wcześniej zabrać nasze prototypy na godzinę, a oni wracali i pytali, czy mogą dalej w nich biegać."
Choć Hoka One One urodziła się we Francji, firma przeniosła swoją działalność na rynek amerykański w 2010 roku. W pierwszym roku działalności buty znalazły się w 80 specjalistycznych sklepach na całym świecie. Sprzedawcy wciąż niekoniecznie byli do nich przekonani. Strategia marketingowa wówczas w dużej mierze składała się z nieformalnych relacji.
W 2010 roku Nico zadzwonił do Karl'a Meltzer'a, jednego z czołowych biegaczy ultra z zapytaniem, czy nie chciałby przetestować modelu Hoka One One Mafate. Przy pierwszym wrażeniu wyglądały dziwacznie, jak buty z księżyca — żartował Meltzer. Sceptycznie nastawiony, wziął je od niechcenia na trening. Był nawet nieco zadziwiony, jak wyrozumiali dla jego postawy są projektanci. Przemierzał znane sobie ścieżki w Utah. W połowie treningu zrozumiał przekonanie Nico i Jean. Sam chciałby w nich dalej biegać.
W ciągu trzech miesięcy porzucił swojego sponsora i zaczął biegać w Hoka One One mimo niewielkiego wsparcia ze strony marki. Buty dały mu za to niejako nowe "biegowe życie". W kwietniu 2011 roku wygrał swój pierwszy wyścig w ciągu roku — wymagający bieg na dystansie 26,2 mil w stanie Utah. Trzy tygodnie później triumfował w 100-milowym wyścigu w Wirginii, a następnie wygrał w Pinhoti 100 w Alabamie w listopadzie. "Ludzie myśleli, że mam na sobie buty klauna, ale mnie to nie obchodziło, bo dzięki nim mogę fruwać ponad skałami i zupełnie ich nie czuć" - wspominał.
Buty zaczęły pojawiać się na nogach kolejnych czołowych biegaczy, używała ich m.in. 38-letnia Darcy Africa, która zwyciężyła w 2013 Hardrock 100. Stawały się również coraz bardziej popularne wśród amatorów, zaczęło się mówić o nich coraz więcej.
W październiku 2012 r. Hoka została przejęta przez Deckers Outdoor Corporation. Dziś marka wychodzi z coraz większą ofertą do sportowców. Nie tylko miłośników trailu. Coraz chętniej po buty sięgają także triathloniści czy miłośnicy biegów asfaltowych.
Do Polski Hoka One One trafiła w 2016 r. Pierwszą siecią, która zdecydowała się na dystrybucję był Sklep Biegacza.
Poznaj modele marki Hoka:
- Buty do biegania Hoka na asfalt. Jakie wybrać? Sprawdź najlepsze propozycje!
- Hoka Clifton 9 vs. Clifton 8. Co nowego?
- Recenzja Hoka Challenger ATR 6 – stworzony na asfalt i w teren?
- Recenzja Hoka Bondi X – podchodziłem do niego z rezerwą...
- Hoka Kawana – but do biegania i na siłownię
- Hoka Speedgoat 5. Co nowego? Poznaj historię modelu!
- Recenzja Hoka Speedgoat 5. Miękkość – tak, dynamika – niekoniecznie
